Bouwfraude Klokkenluiders trekken in IJsland aan de bel over vergoeding

De twee bekende bouwfraude klokkenluiders, Ad Bos en Floor Drost, proberen al jaren om in Nederland een goede klokkenluidersregeling te krijgen. Helaas is het tot nu toe nog niet gelukt deze te realiseren.

Floor Drost en Pieter Hilhorst in Ijsland

De twee bekende bouwfraude klokkenluiders, Ad Bos en Floor Drost, willen de IJslandse klokkenluiderswet als voorbeeld stellen voor Nederland. Vrijdagavond in  De Ombudsman gaan de twee op zoek naar “de allerbeste klokkenluidersregeling ter wereld”, die het IJslandse parlementslid Birgitta Jónsdóttir aan het maken is. Ze reisden afgelopen week, samen met VARA-Ombudsman Pieter Hilhorst, naar Reykjavik om te onderzoeken hoe de wettelijke bescherming van melders van misstanden daar nu wordt vormgegeven en welk voorbeeld Nederland hieraan kan nemen.

Geen goede klokkenluidersregeling
De onthullingen van Bos en Drost waren goed voor ruim 650 miljoen aan kartelboetes, belastingen en schikkingen. Volgens hen zou de overheid juist moeten stimuleren dat mensen die kennis hebben van grote misstanden aan de bel trekken. De mannen zijn dan ook enorm teleurgesteld in de Nederlandse overheid dat hier nog steeds geen goede klokkenluidersregeling bestaat.

Minister Donner van binnenlandse zaken wil deze zomer met een regeling komen. Maar in het VARA-programma ‘Uitgesproken’ was 18 februari te zien dat zowel de expertgroep Klokkenluiders, de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer, hoogleraar bestuursrecht Marc Bovens en SP-kamerlid Ronald van Raak weinig tot geen vertrouwen hebben in de regeling. Deze is namelijk alleen voor ambtenaren en biedt geen enkele rechtsbescherming voor klokkenluiders. Voor marktpartijen is er in Nederland helemaal niets geregeld of op komst.

Drost
Floor Drost is één van de langlopende schrijnende gevallen van klokkenluiders die nog geen enkele schadevergoeding heeft gehad, ook al leverde zijn onthulling van de schaduwboekhouding die hij vond de Nederlandse staat vele miljoenen euro’s op. De onthulling heeft bij Drost tot tienduizenden euro’s schade geleid. Zijn naam raakte als gevolg van het aanhangig maken van de misstanden in de bouwwereld besmet. Hierdoor gingen zijn bedrijven failliet. Door de stress en financiële problemen die dit alles met zich mee bracht, kreeg Drost relationele problemen en ernstige gezondheidsklachten. Hij hoopt nog steeds dat hij gecompenseerd wordt voor de schade die hij heeft van het klokkenluiden.

Ad Bos kreeg deze schadevergoeding wel, maar het Openbaar Ministerie heeft eind vorig jaar besloten hem na meer dan tien jaar alsnog strafrechtelijk te gaan vervolgen voor zijn aandeel in de bouwfraude. Een kwestie die dankzij hem naar buiten kwam.

Held in IJsland
Jónsdóttir, bekend van haar strijd voor burgerrechten, noemt Bos en Drost in het VARA-programma “helden”. Zij zegt niet te begrijpen dat de Nederlandse overheid klokkenluiders zo frustreert. In IJsland komt ze tot de wrange conclusie dat IJsland wel nu wel een goede klokkenluidersbescherming krijgt, maar dat die wel te laat komt. “Wij hadden maar wat graag een klokkenluidersregeling gehad tijdens onze bankencrisis, dan wat ons land misschien niet failliet gegaan aan de gevolgen van de grote financiële crisis.” Jónsdóttir is er van overtuigd dat, met een goede regeling, destijds mensen aan de bel getrokken hadden. “We willen IJsland nu veranderen van een internationaal belastingparadijs in een internationaal paradijs voor transparantie, vrije pers en klokkenluidersbescherming.” Om dit te bereiken is er sinds kort een nieuw centrum opgericht dat hier wereldwijd voor gaat strijden, het zogeheten IJslandse Moderne Media Initiatief (IMMI). Jónsdóttir, die tot nu toe persoonlijk nog geen klokkenluiders had ontmoet, heeft toegezegd met Bos en Drost in contact te blijven en gezamenlijk te werken aan een lobby voor Europese wetgeving.

Uitzending: vrijdag 4 maart om  19.25 uur op Nederland 2

Dit item in het VARA programma ‘De Ombudsman’ maakt onderdeel uit van een reeks uitzendingen van de VARA over de Nederlandse klokkenluidersproblematiek. De VARA wil, in aansluiting op het in 2008 uitgezonden ZEMBLA-programma ‘Klokkenluiders in de kou’, net zo lang doorgaan tot er in Nederland wel een goede regeling is.